2016-02-18_sprawozdanie

Sprawozdanie ws. informacji sektora publicznego


Senator Jadwiga Rotnicka podczas drugiego dnia 11. posiedzenia Senatu RP prezentowała sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej w sprawie ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.

Stenogram z wystąpienia senator Jadwigi Rotnickiej:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Omawiana ustawa jest odpowiedzią na zrealizowanie celów, jakie Unia Europejska przedstawiła w komunikacie 882 „Otwarte dane – siła napędowa innowacji, wzrostu gospodarczego oraz przejrzystego zarządzania”, a formę prawną tej idei zawarła w dyrektywie 2013/37/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. Dyrektywa w znacznym stopniu rozszerza i ułatwia dostęp do informacji od sektora, czyli od podmiotów sektora publicznego, w celu ponownego ich wykorzystania. W związku z tym w istotny sposób zmienia ona dotychczas obowiązującą ustawę o dostępie do informacji publicznej z 6 września 2001 r. i jednocześnie wprowadza zmiany aż w jedenastu innych ustawach, między innymi: w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, w ustawie o muzeach, w ustawie o statystyce publicznej, w ustawie – Prawo wodne, w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Omawiana ustawa określa i definiuje cztery podstawowe grupy pojęć, mianowicie: zasady i tryb udostępniania i przekazywania informacji sektora publicznego przeznaczonych do wykorzystania; podmioty zwane podmiotami zobowiązanymi, które udostępniają i przekazują dane oraz informacje; warunki ponownego wykorzystania; a także zasady ustalania opłat za ponowne wykorzystanie. Zasadniczo udostępnianie informacji jest bezwarunkowe i bezpłatne, ale istnieją takie sytuacje, kiedy są pewne odchylenia od tej ogólnej zasady. Ustawa pozwala podmiotowi zobowiązanemu określić warunki ponownego wykorzystania informacji, które są chronione np. prawem autorskim, prawem majątkowym, prawami dotyczącymi informacji państwowej i innych informacji, które nigdy nie są dostępne ogólnie; i te warunki precyzuje art. 5 ustawy.

Ponadto ustawa przewiduje, że muzea państwowe, samorządowe biblioteki publiczne i naukowe, a także archiwa będą mogły określić dodatkowe, inne niż te w ustawie, warunki ponownego wykorzystania informacji. W niektórych przypadkach pozyskanie informacji do ponownego wykorzystania będzie wymagało złożenia wniosku – tak wystarczy tylko prośba o – bowiem udostępnienie może się odbywać w postaci wglądu do materiału, robienia notatek, nie wiem, nawet odpisów elektronicznych itd. Ustawa określa też, jak taki wniosek ma wyglądać i co trzeba w takim przypadku zrobić.

Wspomniałam, że niektóre informacje mogą być płatne, ale to podmiot udostępniający określi które i za ile, bowiem opłata nie może przekraczać poniesionego przez podmiot zobowiązanego kosztu wykonania jakichś dodatkowych czy zestawień, czy obliczeń. To są takie generalne założenia tej ustawy.

W trakcie prac sejmowych nad tą ustawą – była ona bowiem z przedłożenia rządowego – wprowadzono dwie zasadnicze zmiany. Po pierwsze, rozszerzono zakres podmiotowy ustawy poprzez dodanie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz Państwowego Instytutu Geologicznego, a po drugie, w ustawie – Prawo wodne wprowadzono odpowiednie zmiany, które umożliwiają bezpłatne ponowne wykorzystywanie danych meteorologicznych, hydrologicznych i hydrogeologicznych. Dane te mają mieć postać danych, można powiedzieć, pierwotnych, tych, które są zbierane na podstawie procedur standardowych. Te procedury standardowe określa odpowiedni załącznik do ustawy – Prawo wodne czy ustawy dotyczącej prawa geologicznego. Wspomniana kwestia na pewno ucieszyła wiele uczelni, ucieszyła instytuty badawcze, łatwiej będzie bowiem dotrzeć do danych, o których tu mowa.

Na forum Senatu ustawą o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego zajmowały się dwie komisje: wspomniana Komisja Kultury i Środków Przekazu oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej. Posiedzenie komisji odbyło się 9 lutego bieżącego roku. Po wysłuchaniu opinii Biura Legislacyjnego i przeprowadzeniu dyskusji komisja proponuje wprowadzić do omawianej tu ustawy 8 poprawek, które mają charakter w zasadzie doprecyzowujący. Komisje rekomendują Wysokiej Izbie przyjęcie uchwały zaproponowanej w druku nr 78 A.

Wspomnę jeszcze tylko, że na forum komisji toczyła się dyskusja, dotycząca kwestii w zasadzie szczegółowych, ale mających dosyć istotne znaczenie dla osób zajmujących się opracowywaniem danych hydrologicznych, meteorologicznych i hydrogeologicznych. Chodzi tutaj o placówki naukowe i Polską Akademię Nauk. Spór toczył się o to, czy dane mają być udostępniane tylko do badań naukowych i celów dydaktycznych, czy mają być udostępniane do wykorzystania w ogóle, w celach statutowych danego podmiotu. Na tym posiedzenie zakończyliśmy.

Ja jeszcze w trakcie przeglądania wspomnianych poprawek, po konsultacji z panią mecenas, stwierdziłam, że trzeba będzie wprowadzić jeszcze jedną drobną poprawkę w poprawce nr 6, absolutnie niezmieniającą meritum, tylko nawiązującą do odpowiednich wyrażeń z ustaw poprzednich. Ale zgłoszę ją w trakcie dyskusji, bo taki jest tok postępowania. Dziękuję bardzo, Panie Marszałku.